Khu vực chứa đá bán quý Ngọc Bích được nghiên cứu trải dài từ xã Ngân Thủy (huyện Lệ Thủy) đến xã Trường Sơn (huyện Quảng Ninh), với chiều dài trên 10 km, đã được phát hiện từ những năm 1960. Tuy nhiên, suốt nhiều thập kỷ qua, do chưa phải là trọng tâm của các chương trình khảo sát trước đây, nên dù đã có hơn năm cơ quan địa chất thuộc Liên đoàn Địa chất Bắc Trung Bộ và Liên đoàn Bản đồ Địa chất Miền Bắc từng kiểm tra thực địa, kết quả vẫn chỉ dừng lại ở các nhận định sơ bộ, chưa đủ cơ sở để triển khai các bước thăm dò và khai thác chính thức. Các tài liệu trước đó đều cho rằng khu vực có triển vọng nhưng đá Ngọc Bích bị chia cắt bởi nhiều hệ thống khe nứt, hoặc có thể tồn tại ở độ sâu lớn hay ở vị trí xa đới đứt gãy, do đó chưa được đánh giá kỹ về trữ lượng cũng như giá trị công nghiệp.

Trước thực trạng đó, từ tháng 9/2023, nhiệm vụ nghiên cứu được triển khai với mục tiêu đánh giá lại tiềm năng đá bán quý trong khu vực theo hướng toàn diện và có định hướng ứng dụng thực tiễn. Sau gần hai năm thực hiện, nhóm nghiên cứu đã tiến hành khảo sát thực địa, thu thập và phân tích số liệu về sự xuất lộ của đá Ngọc Bích dưới dạng đá gốc và tảng lăn, đồng thời chỉnh lý và biên tập bản đồ địa hình tỷ lệ 1:10.000 phục vụ cho công tác đánh giá. Kết quả phân tích mẫu cho thấy đá bán quý trong khu vực có chất lượng tốt, một số mẫu có thể chế tác thành sản phẩm trang sức hoặc quà lưu niệm có giá trị cao. Nhóm nghiên cứu cũng đã tiến hành sản xuất thử nghiệm một số sản phẩm chế tác để làm cơ sở đánh giá giá trị công nghiệp và thương phẩm của khoáng sản này. Trên cơ sở đó, nhiệm vụ đề xuất các định hướng và giải pháp khai thác hợp lý, gắn với phát triển du lịch địa phương – lĩnh vực đang được tỉnh Quảng Bình chú trọng.

Tại buổi nghiệm thu, các thành viên Hội đồng Khoa học đánh giá cao giá trị khoa học và khả năng ứng dụng của nhiệm vụ, đồng thời khẳng định kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học vững chắc để hoạch định các chủ trương, chính sách liên quan đến thăm dò, khai thác và chế biến khoáng sản, đặc biệt là đá bán quý Ngọc Bích – loại khoáng sản có thể trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của Quảng Bình.

Phát biểu kết luận buổi nghiệm thu, Chủ tịch Hội đồng Khoa học ghi nhận tinh thần làm việc nghiêm túc, trách nhiệm của đơn vị thực hiện nhiệm vụ và nhấn mạnh rằng sản phẩm của nhiệm vụ là nguồn tài liệu quý, góp phần chứng minh và khẳng định sự tồn tại của đá bán quý Ngọc Bích có giá trị công nghiệp tại khu vực phía Tây huyện Lệ Thủy và huyện Quảng Ninh. Đây là cơ sở khoa học quan trọng để định hướng khai thác, chế biến và phát triển các sản phẩm từ Ngọc Bích gắn với ngành du lịch và kinh tế địa phương trong thời gian tới.

Một số hình ảnh tại buổi nghiệm thu:

Chủ nhiệm báo cáo kết quả thực hiện của nhiệm vụ

Toàn cảnh hội nghị

Nguồn: Trung tâm Kỹ thuật đo lường thử nghiệm