Rượu cần men lá từng gắn bó mật thiết với đời sống đồng bào Bru - Vân Kiều ở xã Trường Sơn, nhất là trong lễ hội, cưới hỏi. Tuy nhiên, nhiều năm nay rượu cần truyền thống mai một dần do người dân chuyển sang dùng men công nghiệp nhanh, tiện hơn. Chỉ còn số ít người như bà Hồ Thị Con ở bản Bến Đường còn lưu giữ kỹ thuật làm men lá cổ truyền từ nhiều loại lá, rễ rừng. Xuất phát từ thực tế đó, nhiệm vụ KH&CN: “Nghiên cứu phục hồi và phát triển kỹ thuật làm rượu cần men lá của cộng đồng người Bru - Vân Kiều ở xã Trường Sơn, huyện Quảng Ninh (cũ)” được thực hiện nhằm bảo tồn văn hóa, tạo sản phẩm đặc sản phục vụ du lịch.

Đồng chí Đặng Ngọc Tuấn - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở KH&CN, Chủ tịch Hội đồng, chủ trì hội nghị

Tại hội nghị nghiệm thu, cơ quan chủ trì đã báo cáo kết quả triển khai nhiệm vụ từ tháng 10/2024 đến nay. Cụ thể, nhiệm vụ đã sưu tầm được 20 loại lá và rễ cây từ rừng và vườn nhà như gừng nếp, mít, mía, sả, trầu không, riềng, sâm cau, cà gai leo, nhân trần, quế… để làm men lá. Từ đó lựa chọn công thức CT4 gồm 20 loại lá, rễ kết hợp với gạo Nàng Thơm để sản xuất thử nghiệm và ủ rượu. Kết quả phân tích cho thấy, các chỉ tiêu lý hóa đều đạt theo TCVN 7043:2013, các chỉ tiêu vi sinh bảo đảm an toàn thực phẩm, không phát hiện kim loại nặng vượt ngưỡng, đồng và kẽm đều nằm trong mức cho phép. Trên cơ sở đó, nhiệm vụ đã hoàn thiện quy trình sản xuất rượu cần men lá của đồng bào Bru - Vân Kiều. Đồng thời, tổ chức một lớp tập huấn với 30 học viên, kết quả khảo sát cho thấy hơn 90% nắm vững quy trình cơ bản, góp phần bảo tồn và phát triển giá trị văn hóa truyền thống.

Chủ nhiệm nhiệm vụ báo cáo kết quả triển khai nhiệm vụ

Trong phần thảo luận, các thành viên Hội đồng KH&CN đánh giá cao nỗ lực của đơn vị chủ trì. Nhiệm vụ đã góp phần bảo tồn tri thức bản địa về rượu cần men lá của người Bru - Vân Kiều, đồng thời bổ sung tư liệu cho nghiên cứu văn hóa dân tộc thiểu số, làm rõ mối liên hệ giữa kỹ thuật làm rượu với môi trường tự nhiên – xã hội gắn với tri thức sinh thái bản địa. Các thành viên Hội đồng KH&CN cũng đóng góp nhiều ý kiến nhằm hoàn thiện hơn kết quả nghiên cứu, như cần tiếp tục mở rộng điều tra, bổ sung thêm dữ liệu so sánh với các cộng đồng dân tộc khác, đồng thời gắn kết kết quả nghiên cứu với hoạt động phát triển du lịch, xây dựng thương hiệu sản phẩm để nâng cao giá trị kinh tế và lan tỏa rộng rãi hơn giá trị văn hóa truyền thống.

Sản phẩm rượu cần men lá của nhiệm vụ

Kết luận hội nghị, đồng chí Chủ tịch Hội đồng khẳng định nhiệm vụ có ý nghĩa khoa học và thực tiễn cao, vừa góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Bru - Vân Kiều, vừa mở ra hướng đi mới trong phát triển sản phẩm đặc sản địa phương gắn với du lịch cộng đồng. Đồng chí đề nghị đơn vị chủ trì tiếp tục hoàn thiện quy trình sản xuất, chú trọng công tác truyền dạy kỹ thuật cho người dân, đồng thời phối hợp với chính quyền và doanh nghiệp để xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm rượu cần men lá, qua đó nâng cao thu nhập và đời sống cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Một số hình ảnh tại hội nghị:

Trung tâm Nghiên cứu, Chuyển giao công nghệ và Đổi mới sáng tạo