Cây xạ đen - tiềm năng phát triển dược liệu quý tại Quảng Bình. Xạ đen (Celastrus hindsii) là một loại cây dược liệu quý, được biết đến với nhiều công dụng trong y học cổ truyền như hỗ trợ điều trị ung thư, giải độc gan, và tăng cường sức khỏe. Với giá trị kinh tế cao, cây xạ đen đã được nhiều địa phương trên cả nước đưa vào canh tác thử nghiệm. Tại Quảng Bình, xã Trường Sơn, huyện Quảng Ninh, được chọn làm địa điểm triển khai dự án nhằm tận dụng điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp, đồng thời góp phần cải thiện sinh kế cho người dân khu vực miền núi. Báo cáo tại hội nghị chủ nhiệm dự án báo cáo những kết quả mà dự án đã thực hiện: Bắt đầu từ năm 2023, dự án đã triển khai trồng thử nghiệm cây xạ đen trên diện tích được quy hoạch. Khảo sát thực tế khu vực triển khai nhiệm vụ; Xây dựng mô hình trồng cây xạ đen tại xã Trường Sơn, huyện Quảng Ninh, đánh giá được khả năng sinh trưởng phát triển, khả năng chống chịu sâu bệnh, năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế của cây xạ đen; Hoàn thiện quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc cây xạ đen phù hợp với điều kiện sinh thái của địa phương; Tổ chức lớp tập huấn và hướng dẫn kỹ thuật trồng cây xạ đen cho bàn con nông dân tại xã Trường Sơn, huyện Quảng Ninh. Cụ thể: Sau 10 tháng, cây trồng đạt tỷ lệ sống 85,3%, trong đó: 45% cây sinh trưởng và phát triển tốt; 20% cây sinh trưởng bình thường; 20% cây sinh trưởng kém. Về chỉ số sinh trưởng, cây đạt chiều cao trung bình 66 cm và đường kính tán 35 cm. Một số cây bắt đầu ra hoa và đậu quả, với tỷ lệ cây ra hoa đạt 24,3% và tỷ lệ đậu quả đạt 36,1% trên tổng số cây ra hoa. Hoa xạ đen có màu tím hoặc hồng phấn, mọc đơn lẻ hoặc thành chùm, mang lại tiềm năng khai thác giá trị kinh tế trong tương lai.

Tại buổi nghiệm thu Hội đồng nghiệm thu đánh giá cao nỗ lực của đơn vị chủ trì và nhóm nghiên cứu. Đồng chí Phan Thanh Nghiệm nhấn mạnh rằng, kết quả ban đầu cho thấy cây xạ đen có khả năng thích nghi tốt với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu tại Trường Sơn. Điều này mở ra cơ hội để nhân rộng mô hình, hướng đến phát triển vùng nguyên liệu dược liệu tập trung, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. Tuy nhiên, Hội đồng cũng lưu ý một số hạn chế, như sản lượng thu hoạch còn thấp và yêu cầu kỹ thuật chăm sóc phức tạp. Do đó, việc tiếp tục theo dõi, hoàn thiện các biện pháp kỹ thuật và tăng cường đào tạo người dân về cách chăm sóc cây là cần thiết để đảm bảo thành công bền vững.

Dự án thử nghiệm trồng cây xạ đen không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn góp phần thúc đẩy phát triển bền vững cho khu vực miền núi huyện Quảng Ninh. Với sự đồng hành của chính quyền địa phương và ngành khoa học, xạ đen hứa hẹn trở thành cây trồng góp phần vào công cuộc xóa đói giảm nghèo và bảo tồn nguồn tài nguyên dược liệu quý.

Một số hình ảnh tại buổi nghiệm thu:

Nguồn: Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN