Đồng chí Đặng Ngọc Tuấn - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội đồng KH&CN cấp tỉnh, chủ trì hội nghị

Sông Gianh là dòng sông lớn nhất trong hệ thống sông chính của tỉnh. Bắt nguồn từ núi Cô Pi ở dãy Trường Sơn (cao 1.350m), sông chảy qua các phường, xã ven sông như Ba Đồn, Bắc Gianh, Nam Gianh, Nam Ba Đồn rồi đổ ra Biển Đông tại Cửa Gianh. Với vai trò quan trọng về thủy văn, sinh thái và kinh tế, sông Gianh cung cấp nguồn thủy sản phong phú, nước tưới cho nông nghiệp và nước sinh hoạt cho cộng đồng cư dân hạ lưu. Tuy nhiên, do áp lực từ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, khai thác khoáng sản, công nghiệp và mật độ dân cư cao, tình trạng ô nhiễm nước sông đang gia tăng. Đặc biệt, hàm lượng chất hữu cơ và nguy cơ tích tụ các kim loại nặng (As, Cd, Cr, Cu, Hg, Ni, Pb, Zn) trong đất và nước có chiều hướng tăng, tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với an toàn thực phẩm và sức khỏe cộng đồng.

Xuất phát từ thực tiễn đó, Viện Các Khoa học Trái đất – Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã triển khai nhiệm vụ với mục tiêu đánh giá toàn diện hiện trạng phân bố 8 kim loại nặng trong tầng đất mặt ven sông Gianh, đồng thời phân tích mối quan hệ giữa tính chất đất, đặc điểm địa hình và hiện trạng sử dụng đất với sự tích tụ các kim loại này. Trên cơ sở dữ liệu thu thập được, nhóm nghiên cứu đã xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu GIS và WebGIS về hiện trạng phân bố kim loại nặng, nhằm phục vụ công tác quản lý, giám sát và ra quyết định.

Báo cáo tại hội nghị cho thấy nhiệm vụ đã đạt được nhiều kết quả nổi bật: Đánh giá điều kiện tự nhiên và hoạt động kinh tế - xã hội có tác động đến phân bố kim loại nặng; xác định mức độ tích lũy các kim loại nặng trong đất; tính toán mối tương quan giữa hàm lượng kim loại nặng với các yếu tố tự nhiên và sử dụng đất; đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm trong vùng nghiên cứu. Điểm mới đáng chú ý là việc ứng dụng công nghệ WebGIS, cho phép công khai dữ liệu trực tuyến, giúp cơ quan quản lý, nhà khoa học và người dân dễ dàng tiếp cận thông tin về hiện trạng ô nhiễm.

Trong phần thảo luận, các thành viên Hội đồng KH&CN đánh giá cao tính khoa học, thực tiễn và giá trị ứng dụng của nhiệm vụ. Kết luận hội nghị, đồng chí Chủ tịch Hội đồng KH&CN khẳng định: Nhiệm vụ đã hoàn thành toàn diện các mục tiêu đặt ra, góp phần quan trọng vào định hướng phát triển nông nghiệp bền vững và quản lý tài nguyên môi trường của tỉnh. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để lập bản đồ hiện trạng ô nhiễm kim loại nặng ven sông Gianh, đồng thời đưa ra các giải pháp cải tạo, sử dụng hợp lý đất bị ô nhiễm, bảo đảm an toàn cho môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Một số hình ảnh tại hội nghị:

Trung tâm Nghiên cứu, Chuyển giao công nghệ và Đổi mới sáng tạo